Stijgende lasten voor gemeente en waterschap

In veel -maar niet alle- gemeenten stijgen dit jaar de heffingen die huurders aan gemeente en waterschap betalen. Gemiddeld stijgen de lasten voor huurders met 4,2%.

Dat blijkt uit cijfers van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). Het COELO brengt ieder jaar in beeld wat burgers moeten betalen aan de gemeente, het waterschap en -voor huishoudens met een auto- de provincie. Huurders betalen in alle gemeenten afvalstoffenheffing, en in de meeste gemeenten ook rioolheffing. Aan het waterschap betalen huurders zuiveringsheffing en ingezetenenheffing.

In meeste gemeenten hogere heffingen
Alleenwonende huurders betalen dit jaar gemiddeld € 391 aan gemeentelijke heffingen. Dat is 3,7% meer dan vorig jaar. Voor meerpersoonshuishoudens is € 500 het gemiddelde, 4% meer dan in 2025. In Nijmegen zijn de gemeentelijke woonlasten voor huurders het laagst, net als in voorgaande jaren. Omdat de gemeente Nijmegen ervoor kiest de gemeentelijke lasten vooral op te leggen aan huiseigenaren. In West Betuwe betalen huurders al jaren het meest.

Ook gemeenten met lagere heffingen
In 1 op de 9 gemeenten dalen de lokale lasten voor huurders. De sterkste daling is te zien in Roerdalen, waar de gemeentelijke woonlasten voor huurders met bijna 38 procent zijn gedaald. Dat komt doordat huurders daar sinds 2026 geen rioolheffing meer betalen: deze heffing is omgezet van een gebruikersheffing naar een heffing voor eigenaren. Huurders betalen in Roerdalen daardoor alleen nog afvalstoffenheffing. Dit laat zien dat stijgende lasten voor huurders geen natuurwet zijn, maar samenhangen met beleidskeuzes.

Kosten bij meeste waterschappen omhoog
Ook bij de meeste waterschappen gaan de heffingen omhoog. Hurende meerpersoonshuishoudens betalen in 2026 gemiddeld € 388 per jaar aan hun waterschap. Dat is bijna 6 procent meer dan vorig jaar, vooral door stijgende kosten voor afvalwaterzuivering en waterbeheer. De kosten voor het waterschap zijn het hoogst in Amstel, Gooi en Vecht (€ 480) en het laagst in Aa en Maas (€ 290 ). Die verschillen zijn vooral het gevolg van de ligging en de kosten van waterbeheer en afvalwaterzuivering.

Verschillen in beleid voor kwijtschelding
Voor huurders met een laag inkomen kan kwijtschelding van heffingen het verschil maken, maar die is niet overal hetzelfde geregeld. De afvalstoffenheffing kan bijna overal (deels) worden kwijtgescholden, maar in de gemeenten Duiven en Alphen aan den Rijn moet iedereen -ook minima- rioolheffing betalen. Ook bij het waterschap vallen huurders soms buiten de boot: de ingezetenenheffing wordt dan kwijtgescholden, maar de zuiveringsheffing niet. Dit speelt bij Waterschap Delfland en bij Waterschap Schieland en de Krimpenerwaard. Daardoor krijgen huurders met een minimuminkomen in sommige gemeenten tóch een forse rekening op de mat.

Interactieve atlas
Uitgebreide informatie over de woonlasten van huurders (en huiseigenaren) vind je in de door COELO samengestelde Atlas van Lokale Lasten 2026 . COELO heeft ook een Lokale Lasten Calculator waarmee je de lasten in twee gemeenten met elkaar kunt vergelijken.