De Europese Commissie stelt voor om de Anti Tax Avoidance Directive (ATAD)-regeling aan te passen. Het voorstel zorgt ervoor dat woningcorporaties in de toekomst niet langer belast worden met ATAD. Met het geld dat niet afgedragen wordt aan deze belasting ontstaat investeringsruimte die goed is voor het bouwen van 60.000 sociale huurwoningen. Aedes roept op het voorstel zo snel mogelijk te behandelen en te implementeren. De Europese Commissie stelt voor om de Anti Tax Avoidance Directive (ATAD)-regeling aan te passen. Het voorstel zorgt ervoor dat woningcorporaties in de toekomst niet langer belast worden met ATAD. Met het geld dat niet afgedragen wordt aan deze belasting ontstaat investeringsruimte die goed is voor het bouwen van 60.000 sociale huurwoningen. Aedes roept op het voorstel zo snel mogelijk te behandelen en te implementeren.

Naast Aedes pleiten onder andere de NWB Bank, VNG, IPO, Woonbond en de Europese Vereniging van Publieke Banken al langer voor een uitzondering op ATAD voor woningcorporaties. De lidstaten moeten dit voorstel van de Commissie echter nog unaniem bekrachtigen. Dit wordt mogelijk een lang proces. Aedes roept het kabinet daarom op hier niet op te wachten en de huidige uitzonderingsgronden voor ATAD nu al te gebruiken om corporaties uit te zonderen.

Onterechte belasting
ATAD is bedoeld om te voorkomen dat via buitenlandse activiteiten belastingontwijking in Nederland plaatsvindt. Hoewel corporaties alleen in Nederland werkzaam zijn, leidt de Nederlandse implementatie er echter toe dat ook woningcorporaties minder rente over leningen mogen aftrekken. De belasting is dus onterecht van toepassing op woningcorporaties. Daarom heeft Aedes altijd betoogd dat de regeling niet voor hen moet gelden.

Juist corporaties worden hard geraakt door ATAD, want ze zijn volledig aangewezen op leningen voor de investeringen die ze moeten doen. Hierdoor betalen ze veel rente, die ze grotendeels niet mogen aftrekken waardoor ze meer vennootschapsbelasting moeten afdragen. ATAD werkt daardoor als een boete op de broodnodige investeringen in meer en betere sociale huurwoningen.

Ten koste van investeringscapaciteit
ATAD kostte de corporatiesector in 2025 zo’n 400 miljoen euro. Dit bedrag loopt op naar circa 600 miljoen in 2029. Dat betekent een afname van de totale investeringscapaciteit van woningcorporaties van maar liefst 16 miljard euro. Geld dat niet gebruikt kan worden voor nieuwbouw, verduurzaming, onderhoud, betaalbare huren en het verbeteren van de leefbaarheid in buurten.

Meer uitzonderingen mogelijk
De Europese Commissie (EC) stelt nu onder andere voor dat er meer (gedeeltelijke) uitzonderingen op de regeling mogelijk worden en reeds bestaande uitzonderingen verplicht worden. De belangrijkste voorgestelde wijzigingen zijn:

1. De huidige vrijstellingsmogelijkheid voor infrastructurele projecten gaat ook expliciet voor sociale en middenhuurwoningen gelden.
2. Groepsvrijstellingen worden verplicht voor alle lidstaten.
3. Leningen met een laag risico van derden worden uitgesloten.
4. Lidstaten mogen niet meer onder het 30%-plafond voor de renteaftrekbeperking zitten.

Uitzondering op ATAD is stap in juiste richting
Het Rijk heeft altijd betoogd dat een (specifieke) uitzondering voor corporaties niet mogelijk is op basis van de Europese regels. Door de voorgestelde aanpassingen worden woningcorporaties volledig uitgezonderd van ATAD.

Aedes-voorzitter Liesbeth Spies doet daarom een dringende oproep aan het Rijk: ‘Dit is het moment voor Nederland om zich in Europa hard te maken voor de volledige goedkeuring en implementatie van het voorstel van de Commissie en de ATAD-plicht voor woningcorporaties nu al terug te draaien. Het kabinet onderkent immers dat de financiële situatie van de corporatiesector onvoldoende is om alle ambities uit de Nationale Prestatieafspraken waar te kunnen maken.’

Een uitzondering op ATAD verlaagt de vennootschapsbelasting voor corporaties en is een stap in de juiste richting. Aedes blijft benadrukken dat volledig afschaffing van de vennootschapsbelasting voor woningcorporaties noodzakelijk is om invulling te kunnen blijven geven aan de volkshuisvestelijke opgave. Als maatschappelijke ondernemingen maken corporaties immers helemaal geen winst.

Lees het voorstel van de Europese Commissie

Lees meer over:
Europa           Financieel stelsel