Vijf jaar lang zochten senioren Ben en Annelies Wijering tevergeefs naar een geschikte huurwoning. Tot ze bij toeval lazen over een regeling die 55-plussers voorrang geeft. Ze kregen zelfs 1000 euro om te verkassen. Waarom doen gemeenten dat?

Deze senioren kregen sneller een huurhuis en 1000 euro toe. Zo versnellen gemeenten de doorstroom Reportage Vijf jaar lang zochten senioren Ben en Annelies Wijering tevergeefs naar een geschikte huurwoning. Tot ze bij toeval lazen over een regeling die 55-plussers voorrang geeft. Ze kregen zelfs 1000 euro om te verkassen. Waarom doen gemeenten dat?
Ben en Annelies Wijering uit Purmerend kregen subsidie om kleiner te gaan wonen.

‘We moeten nog wat dozen uitzoeken’, zegt Ben Wijering (77) terwijl hij door de hal naar de keuken loopt. Daar zet zijn vrouw Annelies (79) alvast wat mokken klaar voor de koffie. In de woning staan inderdaad nog een paar verhuisdozen met het label ‘mag weg’ of ‘naar de kringloop’ opgesteld. Verder is aan niets te zien dat het echtpaar hier twee weken geleden in trok.

Al zo’n vijf jaar waren ze op zoek naar een nieuwe huurwoning. Een huis dat beter bij de wensen van mensen op leeftijd past: bij voorkeur gelijkvloers en met een onderhoudsvrije tuin. Maar de sociale woningmarkt was hen steeds ongunstig gezind.

Als de koffie op tafel staat, begint het stel in een accent dat het midden houdt tussen Twents en Amsterdams te vertellen over hoe zij aan hun nieuwe woning kwamen. Per toeval lazen ze over de verhuisregeling van de gemeente Purmerend die 55-plussers voorrang geeft op de sociale huurmarkt. ‘Hee, je krijgt subsidie’, zegt Ben Wijering.

Als stimulans om gebruik te maken van het verhuisvoordeel krijgen ouderen 1000 euro of een verhuishulp aangeboden om gemaakte kosten te dekken. ‘Wij hadden een maand dubbele huurlasten dus daar konden we dat bedrag mooi aan besteden’, zegt Ben. ‘Voor anderen kan dit de doorslag geven om wel of niet te verhuizen.’

Treintje woningen
De gemeente Purmerend is aangesloten bij een initiatief van de gemeente Zaanstad om de doorstroom op de woningmarkt te bevorderen. Door ouderen te stimuleren te verhuizen naar een kleinere woning met één verdieping ontstaat ruimte in grotere woningen voor gezinnen. Op hun beurt laten zij weer een huis achter dat door starters kan worden betrokken.

In hoeverre de regeling bijdraagt aan het verminderen van druk op de woningmarkt is voor de gemeente lastig te meten, laat een woordvoerder weten. Voor een sociale huurwoning in Purmerend moet je meer dan twaalf jaar op een wachtlijst staan. In de hele regio Zaanstreek-Waterland daalde de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning van 12,1 jaar in 2023, naar 10,7 jaar in 2024.

Gelijkvloers wonen
De regeling richt zich op een specifieke doelgroep: 55-plussers die alleen of samen wonen, in een sociale huurwoning wonen en niet meer verdienen dan 49.669 euro (of 54.847 euro als men samenwoont).

Als de nieuwe huurprijs hoger is dan de oude huurprijs, geeft de gemeente compensatie. In totaal zijn zeven Noord-Hollandse gemeenten en acht woningcorporaties aangesloten bij het project.

‘Niet alleen zorgt de regeling voor een betere doorstroming op de sociale huurmarkt’, zegt een woordvoerder van de gemeente Zaanstad. ‘Het voorkomt ook dat ouderen worden geconfronteerd met gezondheidsklachten. Bijvoorbeeld als ze de trap niet meer op kunnen lopen.’

Mensen die huren in de vrije sector of mensen met een koophuis komen niet in aanmerking voor de doorstroomregeling. ‘Zij hebben meer middelen om een eigen oplossing te vinden’, zegt de woordvoerder.

Geen zolder meer
‘Wij wonen al veertig jaar in Purmerend, waarvan twintig in ons vorige huis’, zegt Annelies Wijering. Ze wijst naar buiten om duidelijk te maken dat hun vorige adres op een steenworp afstand ligt. ‘Een paar honderd meter maar’, zegt ze.

‘Dat is fijn, want alles blijft bekend’, vult Ben aan. ‘We kennen de buurt, gaan naar dezelfde supermarkt en kunnen onze dokter houden.’

Wat is er dan wel veranderd? Ze wonen wat kleiner en betalen dus minder huur. Ook is hun nieuwe woning gelijkvloers en is er geen tuin.

Het gebrek aan opslagruimte – er is geen zolder of tuinhuisje meer – zorgde ervoor dat het stel kieskeurig door hun inboedel moest gaan. ‘De tuinset, inclusief parasol, heb ik weggegeven aan de buurman’, zegt Ben. ‘Die was er ontzettend blij mee.

Te weinig aanmeldingen
In 2021 ging de doorstroomregeling in de regio Zaanstad-Waterland, waar de gemeente Purmerend onder valt, van start als 65+ regeling. Dat leidde niet tot de gewenste resultaten, zegt een woordvoerder van de gemeente Zaanstad.

Na ruim een jaar hadden 114 ouderen gebruikgemaakt van de voordeelregeling. Daarmee steeg het aantal 65-plussers dat een woning kreeg toegewezen niet. ‘Er meldden zich minder mensen dan gehoopt. Daarom hebben we de leeftijd dit jaar verlaagd naar 55 jaar. Dat lijkt beter te werken, want we willen de regeling verlengen.’

Uitzicht op de ‘tuin’
Hoewel de nieuwe woning van de familie Wijering kaal werd opgeleverd, zijn de muren inmiddels gewit en behangen en er is laminaat gelegd. De woonkamer is volledig aangekleed, inclusief schilderijen aan de muur.

Alleen de plinten moeten nog bevestigd worden. Dat gaat een schoonzoon binnenkort doen. ‘Dat moet je niet meer willen doen als je bijna 80 bent’, grappen de twee.

‘En we hebben zelfs ‘een tuin’’, zegt Ben terwijl hij naar het park wijst dat je door de grote ramen van het hoekappartement kunt zien. ‘En we hebben ook nog een balkon.’

Toch is er ook een punt van kritiek. De gemeente had hen actiever mogen vertellen over de regeling. ‘Als wij het niet toevallig hadden gelezen, hadden we er nooit van gehoord’, zegt Annelies. ‘Het zou jammer zijn als de mensen voor wie deze regeling is bedoeld, er niet van weten.’