Volgens het Kadaster neemt de verkoop van huurwoningen af. Toch wil de minister hogere huren toestaan, terwijl volgens de Woonbond eerst goed onderzoek nodig is.

De zogenaamde verkoopgolf van huurwoningen is over zijn hoogtepunt heen. Dit concludeert het Kadaster, de overheidsorganisatie die bijhoudt wie de eigenaar is van woningen en gebouwen. Particuliere verhuurders verkochten ruim 3.400 woningen aan kopers die er zelf gaan wonen. Dat zijn er minder dan een jaar eerder, voor het eerst in drie jaar tijd. Dat is opvallend, omdat minister Boekholt O’Sullivan al hogere huren wil toestaan. Zij wil daarmee voorkomen dat verhuurders hun woningen verkopen. Hiervoor wil ze de Wet betaalbare huurverzwakken, terwijl die nog maar kort geldt. Volgende week woensdag gaat ze met de Kamer in debat over haar plannen.

Woonbond, Aedes en VNG: eerst wet evalueren
Aedes, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Woonbond roepen de minister en de Tweede Kamer op de Wet betaalbare huur eerst te evalueren. Dat was bij de invoering ook afgesproken. Volgens de organisaties is er nu extra reden om goed te kijken naar wat er de afgelopen jaren op de woningmarkt is gebeurd. Welke maatregelen hebben welk effect gehad? En welke gevolgen zijn ongewenst?

Belastingen belangrijke oorzaak
De verkoop van huurwoningen heeft verschillende oorzaken. Zo hebben hogere belastingen op vermogen ervoor gezorgd dat verhuurders minder winst maken. Daardoor besloten veel eigenaren hun woningen te verkopen. Ook verhuurders die woekerhuren vroegen voor woningen van slechte kwaliteit, zagen hun mogelijkheden afnemen door de Wet betaalbare huur. Zij stapten daarom soms uit de markt. Volgens de Woonbond is vooral de hogere belastingdruk bepalend. Belangenbehartiger Marcel Trip: ‘Verhuurders wijzen vaak naar de Wet betaalbare huur, maar de impact van belastingen is veel groter. Toch wil de minister nu de huren verhogen in plaats van eerst goed onderzoek te doen.’ Daarnaast spelen tijdelijke huurcontracten een rol. Veel van die contracten liepen de afgelopen twee jaar af. Een deel van die woningen is daarna verkocht. Dat effect neemt nu af.

Aandeel verhuurders blijft stabiel
Ondanks de verkopen is het aandeel woningen van particuliere verhuurders vrijwel gelijk gebleven. Er kwamen namelijk ook nieuwe huurwoningen bij, door nieuwbouw en aankopen. Per saldo daalde het marktaandeel van investeerders maar met 0,4 procentpunt. Volgens de Woonbond laat dit zien dat de sector redelijk stabiel is. Trip: ‘Als je de lobby van verhuurders volgt, lijkt het alsof de sector instort. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Dat is een reden om eerst te evalueren en huurprijsbescherming niet zomaar af te zwakken.’

Meer bescherming en duidelijke regels
De Woonbond vindt het goed dat de private huursector ook door nieuwbouw redelijk op peil is gebleven. Op die manier draagt de sector bij aan oplossen van de woningnood, wat bij opkopen voor verhuur niet het geval is. Wel is het zaak dat private huurders beschermd blijven tegen woekerprijzen. Trip: ‘Verdere professionalisering van de private huursector blijft nodig om uitwassen aan te pakken. De overheid moet daarop sturen met duidelijke regels, huur(prijs)bescherming en transparante verhuurders.’

Aandeel corporatiewoningen fors gedaald
De Autoriteit Woningcorporaties stelt dat de corporatiesector al ruim 30 jaar op 2,3 miljoen woningen blijft steken . Terwijl de doelgroep die een corporatiewoning nodig heeft fors is gegroeid. In historisch perspectief is het aandeel corporatiewoning sinds de jaren tachtig dan ook ernstig gedaald, van zo’n veertig procent destijds naar nu bijna een kwart van de woningvoorraad. De Woonbond pleit daarom voor uitbreiding van de corporatiesector, via lagere belastingen en het weer financieel steunen voor nieuwbouw door corporaties.