Woningcorporaties krijgen vurig gewenst belastingvoordeel

Woningcorporaties krijgen een belastingvoordeel dat 425 miljoen euro per jaar oplevert om in de bouw en verduurzaming van woningen te investeren. Met deze miljoenen als onderpand kunnen corporaties tot 6 miljard euro extra lenen, wat volgens corporatiekoepel Aedes gelijkstaat aan de bouw van 22.000 extra sociale huurwoningen.

Eerder lekte dit al uit via RTL Nieuws. Het kabinet laat voor corporaties vanaf 2028 de strenge toepassing van een EU-richtlijn los. Die ATAD-regel (anti tax avoidance directive) is bedoeld om belastingontwijking door multinationals tegen te gaan. Het houdt in dat bedrijven die veel met geleend geld werken, hun rentekosten maar zeer beperkt mogen aftrekken van de winstbelasting. Doordat Nederland deze regel in vergelijking met andere EU-landen zeer streng toepast, vallen ook woningcorporaties en ontwikkelaars daaronder.

Woningcorporaties zijn het daarmee oneens: ze lenen weliswaar volop, maar maken geen winst en werken uitsluitend in Nederland. Afgelopen maanden voerde corporatiekoepel Aedes intensief campagne tegen de ATAD-regeling voor corporaties.

Kabinet schrapt mogelijk ATAD-heffing voor corporaties

De ATAD-regeling voor woningcorporaties wordt naar verwachting vanaf 2028 geschrapt, wat de sector jaarlijks 150 tot 175 miljoen euro aan extra investeringsruimte oplevert.

Wat is de ATAD-regeling?

  • Anti-belastingontwijkingsrichtlijn: ATAD (Anti Tax Avoidance Directive) is oorspronkelijk een Europese wet om internationale belastingontwijking door grote multinationals tegen te gaan.
  • Rentebetrekbeperking: Door de wet mogen rentebetalingen niet meer onbeperkt van de winstbelasting (vennootschapsbelasting) worden afgetrokken.
  • Onbedoeld effect: Omdat woningcorporaties volledig zijn aangewezen op leningen voor nieuwbouw en verduurzaming, werden zij zwaar geraakt door deze renteaftrekbeperking. Dit kostte de sector honderden miljoenen euro’s per jaar.

Recente ontwikkelingen (2026)

  • Afschaffing per 2028: Uit gelekte Prinsjesdagstukken van september 2026 blijkt dat het kabinet de renteaftrekbeperking voor woningcorporaties vanaf 2028 wil laten vervallen.
  • Europees voorstel: De Europese Commissie deed in de zomer van 2026 al voorstellen om sociale en betaalbare huisvesting uit te zonderen van de ATAD-regels.
  • Investeringsruimte: Branchevereniging Aedes en de Woonbond reageerden enthousiast, omdat de vrijgekomen miljoenen kunnen worden ingezet voor de bouw van tienduizenden extra sociale huurwoningen.

De afschaffing van de ATAD-regeling vanaf 2028 heeft grote financiële gevolgen en hangt direct samen met de ambitieuze Nationale Prestatieafspraken (NPA). Hieronder vind je de belangrijkste details over de financiële impact en de doelstellingen die hiermee haalbaar moeten worden

Financiële gevolgen: Van belastingdruk naar investeringskracht
Woningcorporaties worden door de huidige ATAD-regeling zwaar belast omdat ze veel geld moeten lenen voor nieuwbouw, waardoor ze jaarlijks honderden miljoenen euro’s aan renteaftrek mislopen. Branchevereniging Aedes berekende dat de regeling de totale investeringscapaciteit van de sector met maar liefst 16 miljard euro heeft verkleind.

De afschaffing vanaf 2028 verandert het financiële landschap voor corporaties direct:

  • Directe cashflow vanaf 2028: Het kabinet schat dat het schrappen van de regeling in de eerste jaren 150 tot 175 miljoen euro per jaar aan extra liquiditeit oplevert. Na 2031 vlakt dit af naar een structurele besparing van 100 miljoen euro per jaar. (Woonbond)
  • Vliegwieleffect op leencapaciteit: Omdat corporaties deze miljoenen niet meer aan de fiscus hoeven af te dragen, stijgt hun leencapaciteit exponentieel. Volgens woningbouwcorporaties (Aedes) zorgt dit hefboomeffect voor 6 miljard euro extra investeringsruimte in de komende jaren. (Rtl.nl)
  • Bredere discussie: Hoewel corporaties opgelucht zijn, vinden partijen zoals woningcorporatie Stadgenoot en de Woonbond het nog niet genoeg. Zij pleiten ervoor dat de vennootschapsbelasting (vpb) voor corporaties volledig wordt afgeschaft, aangezien zij maatschappelijke instellingen zonder winstoogmerk zijn.(Nul20)

De koppeling met de Nationale Prestatieafspraken
De extra miljarden zijn hard nodig. Uit een doorrekening van de Rijksoverheid bleek dat woningcorporaties voor de periode tot 2035 te maken hebben met een financieel tekort van 19,4 miljard euro om alle afgesproken volkshuisvestelijke doelen te halen. (Rijksoverheid)

      1. Beschikbaarheid (Nieuwbouw): De sector moet toewerken naar de bouw van 30.000 sociale huurwoningen en 5.000 middenhuurwoningen per jaar vanaf 2029. Ter vergelijking: in 2024 bleef de teller steken op bijna 23.000 woningen. De extra ATAD-ruimte maakt de bouw van naar schatting 22.000 tot 60.000 extra woningen mogelijk. (Inspectie leefomgeving)
      2. Verduurzaming: Bestaande woningen moeten versneld van het gas af. Bovendien is afgesproken dat in 2028 alle huurwoningen met slechte energielabels (E, F en G) volledig moeten zijn aangepakt. (Overheid)
      3. Betaalbaarheid: Om huurders te beschermen is er sprake van huurmatiging. Vanaf 2026 is de maximale jaarlijkse stijging van de huursom gekoppeld aan het 3-jaarsgemiddelde van de inflatie. Omdat de huurinkomsten hierdoor begrensd zijn, is fiscale verlichting via de ATAD cruciaal om te kunnen blijven investeren.
      4. Leefbaarheid: Er moet extra geld naar de kwaliteit van de leefomgeving en het onderhoud (zoals de aanpak van vocht en schimmel). (Aedes)

    1. Dinsdag 15 September – Prinsjesdag 2026