75% van de corporatiewoningen krijgt in de toekomst te maken met hittestress. Uit onderzoek van stichting Dutch Green Building Council (DGBC) en Climate Adaptation Services (CAS) blijkt dat sociale huurwoningen van woningcorporaties hard geraakt worden door de effecten van klimaatverandering. Daarbij is vooral de blootstelling aan hitte opvallend.

In totaal zijn 830.000 woningen van 53 corporaties onderzocht op de mate waarin ze worden blootgesteld aan hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. Deze woningen vertegenwoordigen meer dan een derde van alle corporatiewoningen in Nederland en ongeveer 10% van de totale woningvoorraad.

Blootstelling en kwetsbaarheid
Dit is het eerste grootschalige onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering voor woningcorporaties in Nederland. Het onderzoek maakt onderscheid in blootstelling en kwetsbaarheid. Zo kan een woning door de ligging in een versteende wijk flink worden blootgesteld aan hitte, maar daar toch minder kwetsbaar voor zijn, bijvoorbeeld dankzij zonwering aan de buitenzijde. Het onderzoek geeft een analyse van de effecten van blootstelling aan klimaatverandering. Met een overzicht van kenmerken van corporatiewoningen kan ook de kwetsbaarheid in kaart worden gebracht.

Meer blootstelling aan hittestress
Uit het rapport blijkt dat corporatiewoningen gemiddeld meer worden blootgesteld aan klimaateffecten dan de gemiddelde woning in Nederland.

• Zo heeft 75% van de onderzochte corporatiewoningen een middelhoge of hoge blootstelling aan hittestress doordat de omgeving niet of slecht afkoelt in de nacht, tegenover 55% landelijk.
• Ook voor grondwateroverlast (37% versus 27%) en wateroverlast bij hevige buien (33% versus 25%) geldt dat de onderzochte corporatiewoningen meer worden blootgesteld aan deze effecten dan de gemiddelde woning in Nederland.
• Funderingsproblematiek, zoals paalrot, speelt meer bij corporatiewoningen (5% versus 3% landelijk). De mogelijke schade per woning is aanzienlijk.

Ook valt op dat de problemen zich vaak opstapelen: in sommige buurten spelen meerdere klimaateffecten tegelijk, wat de opgave groter maakt. Daarnaast hebben huurders doorgaans weinig mogelijkheden om de dreigende klimaatproblemen zelf te lijf te gaan. Ze hebben vaak beperkte financiële ruimte en worden daarnaast geconfronteerd met strenge regels rond zelf aangebrachte verbeteringen in hun huurwoning. Daarom is het noodzakelijk dat woningcorporaties tijdig investeren in klimaatbestendige aanpassingen en samenwerking zoeken.

Gunstig is wel dat corporaties vaak actief zijn in dezelfde buurten. Zo blijkt uit het onderzoek dat in 272 buurten meerdere corporaties actief zijn in gebieden waar minstens 2 thema’s tegelijk spelen, zoals hittestress en grondwateroverlast. Dit biedt kansen om gezamenlijk op te trekken bij het nemen van maatregelen.

De resultaten zijn gepubliceerd in het rapport Effect van klimaatverandering op woningcorporaties en overhandigd aan Liesbeth Spies, voorzitter van Aedes, op de Klimaattop Gebouwde Omgeving.

‘Het is glashelder dat we onze huizen en leefomgeving op de toekomst moeten voorbereiden. Eigenlijk moeten we alle problemen direct en tegelijk aanpakken, want voorkomen is beter dan genezen. Tegelijk willen corporaties nieuwe woningen bouwen om de woningnood aan te pakken. Dit alles moet worden betaald met geld, opgebracht door sociale huurders. Dat betekent keuzes maken. Klimaatadaptatie vereist nauwe samenwerking tussen woningcorporaties, overheden, Rijk, waterschappen, de financiële sector én bewoners. Het is een verantwoordelijkheid van alle sectoren in Nederland. Dat biedt ook kansen om gezamenlijk met een aanpak te komen waarbij energietransitie, behoud van biodiversiteit en klimaatadaptatie elkaar versterken.’

Handvatten voor de sector
Het rapport biedt woningcorporaties concrete handvatten om klimaatrisico’s in kaart te brengen en gericht maatregelen te nemen. DGBC doet 5 belangrijke aanbevelingen om de sector voor te bereiden op de toekomst:

• Onderzoek, naast de blootstelling, hoe kwetsbaar woningen daadwerkelijk zijn.
• Breid het onderzoek uit naar álle corporatiewoningen in Nederland.
• Investeer in efficiënte maatregelen, waaronder vergroening.
• Communiceer helder richting huurders en leg verantwoordelijkheden vast.
• Werk samen, binnen en buiten de corporatiesector, voor meer impact en lagere kosten.

Vraag het onderzoeksrapport aan.
Framework Climate Adaptive Buildings
De analyse maakt gebruik van het Framework Climate Adaptive Buildings (FCAB), een methode ontwikkeld door DGBC en 40 partners uit de hele bouw- en vastgoedsector, die inzicht geeft in de klimaatrisico’s waar woningen mee te maken krijgen. De methode wordt inmiddels breed toegepast in de sector.

   Onderzoeksrapport