Woningcorporaties hebben last van allerlei regels die het versneld aanpakken van de woningnood in de weg zitten. Sommige regels maken het lastiger hun taken uit te voeren, anderen zorgen voor veel administratieve rompslomp. Onderzoeksbureau SEO zette op een rijtje welke regels aangepast of afgeschaft kunnen worden. Aedes roept politiek Den Haag op de aanpak van regeldruk en bureaucratie stevig door te zetten en op te nemen in het nieuwe regeerakkoord.

Aedesvoorzitter Liesbeth Spies overhandigde het rapport op dinsdag 11 november 2025 aan demissionair minister Mona Keijzer (VRO). Ook die is bezig met het afschaffen van onnodige regels via het project STOER.

Aedes-voorzitter Liesbeth Spies: ‘Het SEO-rapport laat concreet zien dat corporaties gehinderd worden door regels waarvan de toegevoegde waarde beperkt is. Medewerkers zijn onnodig veel tijd kwijt aan ingewikkelde procedures. Het geldt voor de hele sector, waarbij relatief gezien een groot beslag gelegd wordt op middelgrote en kleine corporaties. Ze kunnen die tijd veel beter besteden aan ons echte werk: sociale huurwoningen bouwen, verbeteren en verduurzamen én werken aan leefbare wijken. Eerder zagen we al dat er lokaal vaak nog regels bovenop de landelijke voorschriften komen. Gelukkig is minister Keijzer al gestart met STOER en het is goed dat ze meteen actie onderneemt met het overstappen naar een eenvoudiger winst- en verliesrekening. We vinden dat een nieuw kabinet ook ambitieus moet inzetten op verdere vermindering van regeldruk. Op basis van deze inventarisatie kunnen we snel concrete resultaten boeken waar corporaties wat aan hebben.’

SEO-onderzoek: veel regels met beperkte toegevoegde waarde
Het SEO-onderzoek laat zien dat woningcorporaties te maken hebben met complexe regels en rapportagedruk. Onnodige regels komen ze zowel tegen bij hun volkshuisvestelijk werk (huurbeleid, flora en fauna, woningtoewijzing) als bij de verantwoording (jaarrekening, visitaties, overlappende data-uitvragen).

Op basis van het rapport stelt Aedes voor om onder andere regels rondom onderstaande onderwerpen zo snel mogelijk onder de loep te nemen.

Vergemakkelijk middenhuur en scheiding DAEB/niet-DAEB

Geef woningcorporaties meer ruimte om middenhuurwoningen aan te bieden. Vereenvoudig de formele scheiding (juridisch en financieel) tussen DAEB (sociale huurwoningen) en niet-DAEB (middenhuur).

Standaardiseer de flora- en fauna-regels

Woningbouw en verduurzaming wordt nu onnodig vertraagd door complexe en versnipperde natuurregels. Kosten voor flora- en faunaonderzoek bedragen gemiddeld bijna € 700.000 per corporatie, met uitschieters tot ruim € 2 miljoen. De kosten voor onderzoek zijn vaak hoger dan die van de beschermingsmaatregelen. Landelijk invoeren van Soortenmanagementplannen (SMP’s) kan onderzoek en vergunningverlening eenvoudiger en voorspelbaarder maken. In het kader van STOER zijn hier plannen voor gemaakt, maar het is nu wel zaak dat het kabinet deze voortvarend gaat doorvoeren.

Passend toewijzen

De accountantscontrole op het passend toewijzen van corporatiewoningen is te streng in verhouding tot het risico. Elke afwijking telt als fout (‘nultolerantie’). Dit leidt tot risicomijdend gedrag en hoge herstelkosten.

Jaarrekening en visitaties

Het functionele model in de jaarrekening en visitaties worden door corporaties als weinig relevant ervaren. De gemiddelde kosten voor een visitatie bedragen € 52.000 per keer, terwijl de toegevoegde waarde voor de bedrijfsvoering beperkt is. Aedes gaat hierover in gesprek met de betrokken organisaties.

Verantwoordings- en rapportageverplichtingen

Maak verantwoordingsverplichtingen praktischer, standaardiseer definities en schrap overlappende data-uitvragen. Toets iedere data-uitvraag op meerwaarde. Digitalisering biedt kansen om regeldruk te verlagen, maar moet niet leiden tot meer belastende informatieverzoeken.

Regeldruk bij woningcorporaties